Mahler Kuramının Örneklerle Klinik Açıklaması

1.⁠ ⁠Normal Otistik Evre (0–1 Ay)

“Dünya henüz gelmedi”

Gelişimsel Özellik

Bu evrede bebek, dış dünyayı ayrı bir gerçeklik olarak algılamaz. Duyusal uyarımlar (ışık, ses, dokunma) içsel fizyolojik süreçlerin arka planında kalır. Bebek için temel mesele uyku–beslenme–bedensel regülasyondur.

Somut Örnek

Yeni doğmuş bir bebek:

• Yüksek seste sıçrayabilir,

• Ama kimin ses çıkardığını ayırt edemez.

Anne kucağında mı, başka birinin kucağında mı olduğu psikolojik olarak fark yaratmaz; önemli olan bedensel düzenlenmedir.

Aksama Durumu

Bebek:

• Aşırı uyarana maruz kalırsa,

• Fiziksel bakım düzensizse,

bedensel regülasyon zorlaşır.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

Bu evredeki aksaklıklar:

• Bedensel anksiyete,

• Panik atak benzeri yoğun bedensel belirtiler,

• “Sebepsiz iç sıkıntısı” olarak karşımıza çıkabilir.

2.⁠ ⁠Normal Simbiyotik Evre (1–5 Ay)

“Ben ve annem biriz”

Gelişimsel Özellik

Bebek, kendisi ile anne arasında psikolojik bir ayrım yapmaz. Anne, bebeğin dünyasıdır. Açlık giderildiğinde, acı diner; bu, bebeğin gözünde kendi omnipotansı gibidir.

Somut Örnek

Bebek ağladığında anne hızla yanıt verir:

• Bebek için bu, “annem geldi” değil,

• “Ben rahatladım” deneyimidir.

Anne geciktiğinde bebek:

• Dünyanın çöktüğünü hisseder,

• Henüz “anne birazdan gelir” fikrine sahip değildir.

Aksama Durumu

Anne:

• Duygusal olarak tutarsız,

• Depresif veya erişilemezse,

bebek, dünyayı öngörülemez deneyimler.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

• Temel güvensizlik,

• “Kimseye yaslanamam” inancı,

• İlişkilerde yoğun kaygı şeklinde ortaya çıkabilir.

3.⁠ ⁠Ayrışma–Bireyleşme Süreci (5–36 Ay)

3.1. Farklılaşma (5–9 Ay)

“Annem benden ayrı”

Gelişimsel Özellik

Bebek, anneyi yüz, ses, koku gibi özellikleriyle ayırt etmeye başlar. Yabancı kaygısı bu farkındalığın ürünüdür.

Somut Örnek

Bebek:

• Annesinin yüzünü inceler,

• Onu çekiştirir,

• Yabancı biri yaklaştığında ağlar.

Bu, bağlanma sorunu değil; ayrışmanın sağlıklı bir göstergesidir.

Aksama Durumu

Anne:

• Bebeğin keşif girişimlerini engellerse,

• “Benden uzaklaşma” mesajı verirse,

ayrışma sekteye uğrar.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

• Kişisel sınır sorunları,

• “Hayır” diyememe,

• Aşırı iç içe ilişkiler

3.2. Alıştırma (Practicing) (9–16 Ay)

“Ben yapabilirim”

Gelişimsel Özellik

Çocuğun yürümesiyle birlikte:

• Fiziksel mesafe artar,

• Psikolojik özerklik duygusu gelişir.

Bu evrede çocuk, dünyayı keşfetmek ister.

Somut Örnek

Çocuk parkta:

• Annesinden uzaklaşır,

• Oyuncaklara koşar

• Arada dönüp annesinin orada olup olmadığını kontrol eder.

Anne, bir “duygusal şarj istasyonu” gibidir.

Aksama Durumu

Anne:

• Aşırı kaygılıysa,

• Çocuğu sürekli geri çağırıyorsa,

özerklik suçlulukla eşleşir.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

• Başarıdan suçluluk duyma,

• Bağımsızlıkta kaygı,

• İlişkilerde ya aşırı bağlılık ya da kaçınma

3.3. Yeniden Yaklaşma (Rapprochement) (16–24 Ay)

“Hem sana ihtiyacım var hem senden kaçmak istiyorum”

Gelişimsel Özellik

Çocuk:

• Ayrı bir birey olduğunu fark eder,

• Bunun getirdiği yalnızlık ve kaygıyla karşılaşır.

Bu evre ambivalansın zirvesidir.

Somut Örnek

Çocuk:

• Annesine koşar,

• Kucağa alınınca iter,

• Sonra tekrar ağlayarak yaklaşır.

Bu çelişki, gelişimsel olarak normaldir.

Aksama Durumu

Anne:

• Çocuğun bu gel–gitine tahammül edemezse,

• Onu reddeder veya aşırı müdahaleci olursa,

çocuk yakınlığı tehlikeli öğrenir.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

• Borderline örüntüler,

• İlişkilerde “beni bırakma ama boğma” dinamiği

• Yoğun terk edilme kaygısı

3.4. Nesne Sürekliliği (24–36 Ay)

“Annem yokken de beni seviyor”

Gelişimsel Özellik

Çocuk:

• Annenin yokluğunda da ilişkinin sürdüğünü içselleştirir,

• İyi ve kötü deneyimleri tek bir nesnede birleştirir.

Somut Örnek

Anne evden çıkar:

• Çocuk ağlar ama kısa sürede sakinleşir,

• Annenin döneceğine dair içsel bir temsili vardır.

Aksama Durumu

Bu evrede:

• Uzun ayrılıklar,

• Travmatik kopuşlar yaşanırsa,

nesne sürekliliği zayıflar.

Yetişkinlikte Klinik Yansıma

• Ayrılıklara aşırı tepki,

• İdealizasyon–değersizleştirme döngüsü,

• “Gitti = beni artık sevmiyor” düşüncesi

Klinik Özet

Mahler’in kuramı şunu söyler:

İnsan ilişkilerde sorun yaşadığında, çoğu zaman bugün değil;
ayrışmanın, yakınlığın ve özerkliğin ilk öğrenildiği yerde zorlanıyordur.

Terapötik ilişki:

• Yeniden yaklaşmanın güvenli bir provası,

• Nesne sürekliliğinin onarıcı bir alanı
• olarak işlev görür.